Sistit Nedir? Belirti ve Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

[Toplam: 0 Ortalama: 0]

Sistit, idrar yollarının iltihaplanmasıyla ortaya çıkan ve genellikle kadınlarda görülen bir sorundur. Bununla birlikte erkeklerde ve çocuklarda da gözlenebilir. Kadınların %20’si hayatında en az bir kez sistit problemiyle karşılaşır. Üreme sisteminde en sık rastlanan problemlerden olan sistit, zamanında ve doğru tedavi uygulamaları ile kısa sürede iyileştirilebilir. Aksi halde ise böbrekleri etkileyecek seviyelere ulaşabilir ve vücutta kalıcı hasar bırakabilir.

Sistit Nedir?

Sistit; çoğunlukla idrar yolu enfeksiyonlarından kaynaklanan ve kadınlarda daha fazla rastlanan iltihabi bir sorundur. Bu süreç hafif veya ağrılı geçirilebilir. Hafif vakalar genellikle kendiliğinden iyileşirken ağır ve acılı vakalarda tıbbi müdahale şarttır. Ayrıca sık sık sistit yaşayan kişilerde uzun süreli tedavi gereksinimi olabilir. Sistite yol açan bakterilerin çoğu, sağlıklı bağırsak florasının bir parçasıdır. Geçirilen idrar yolu enfeksiyonları da normalde bağırsakta yer alan fakat idrar yoluna ulaşan bakteriler nedeniyle gelişir. Bu nedenle sistit tedavisinde kalıcı çözüm olarak bakterilerin idrar yoluna olan geçişinin engellenmesi önemlidir. Sistit tedavisi zamanında yapılmazsa bölgedeki enfeksiyon böbreklere kadar ulaşabilir ve daha ciddi sağlık sorunlarına neden olabilir.

Sisit

Sistit Belirtileri Nelerdir?

Sistit birden fazla nedenden kaynaklandığı için kişiden kişiye değişen semptomlar verir. Örneğin; erkeklerde sistit çok daha az görülür, bununla birlikte sorunun altında prostat kanseri gibi daha ciddi hastalıklar yatabilir. Çocuklardaki belirtiler ise yetişkinlerdeki kadar belirgin olmayabilir ve genellikle yüksek ateş, iştahsızlık, halsizlik gibi pek çok hastalıkta gözlenen genel belirtilere neden olabilir. Bu durum ise hastalığın teşhisini zorlaştırır.

Kadınlarda gözlenen sistit vakalarında ise şu belirtiler ortaya çıkar:

  • İdrarda yanma
  • Sık sık idrara çıkma ihtiyacı hissetme
  • Aniden idrara sıkışma
  • Sürekli idrar varmış hissi
  • Kasıklarda ağrı
  • Karın ağrısı
  • Mide bulantısı
  • İdrardan kan gelmesi
  • Koyu renkli ve kötü kokulu idrar

Sistit Neden Olur?

Birbirinden farklı nedenler sistit oluşumuna yol açabilir. Ancak genel olarak sistik bakteriyel gelişen bir hastalıktır. Normal şartlarda bağırsak ve sindirim sisteminde bulunan zararsız bakterilerin mesaneye ulaşmasıyla birlikte sistit sorunu gözlenir. Sistit sorunu genellikle Escherichia coli (E.coli) bakterisinden kaynaklanır. Bunun yanı sıra mesanenin herhangi bir şekilde tahriş olması veya zarar görmesi de sistit ile sonuçlanabilir. Bakteriyel sistitin oluşma nedenleri ise şu şekilde sıralanabilir:

  • İnterstisyel sistit; ağrılı mesane sendromu olarak bilinir ve mesanenin sebebi bilinmeyen bir şekilde kronik olarak iltihaplanması durumudur. Özellikle kadınlarda ortaya çıkan bu sorun, zor teşhis edildiğinden tedavisi de zor olabilir. Enfeksiyon kaynaklı olmayan interstisyel sistit, verdiği semptomlar nedeniyle enfeksiyona benzer tepki gösterebilir.
  • Kemoterapi tedavisinde kullanılan ilaçlar gibi kimi ilaç mesanede iltihap oluşumuna yol açarak sistite sebebiyet verir. Radyasyon tedavisi ve idrar sondası gibi tedaviler doku hasarına neden olabileceğinden potansiyel sistit riski taşır.
  • Aktif ve çok eşli cinsel hayat sistit riskini artırır.
  • Doğum kontrol yöntemi olarak diyafram kullanmak sistite neden olabilir.
  • Genital bölge temizliğine gereken özenin gösterilmemesi, özellikle kadınlarda genital bölgenin arkadan öne doğru temizlenmesi sistit oluşumuna katkı sağlayabilir.
  • Parfümlü veya alkollü sabun benzeri tahriş edici temizlik ürünleri kullanmak sistite sebebiyet verebilir.
  • Hamilelik, mesane taşı ve prostat bezi büyümesi gibi durumlarda mesane tam olarak boşaltılamadığından sistit gelişebilir.
  • Diyabet hastalarının idrarında yüksek şeker bulunur, bu da bakterilerin üremesi için uygun zemini hazırlar ve sistite yol açabilir.
  • Menopoz döneminde östrojen seviyesindeki düşüş nedeniyle sistit gözlenebilir.

Sistit Nasıl Tedavi Edilir?

Sistit tedavisinde teşhis son derece önemlidir. Bunun için hasta şikayetleri dinlenir ve idrar analizleri gibi çeşitli testler yapılır. Bu tetkikler sonucu enfeksiyonun neden olduğu belirlenir ve bakteri tanımlamasıyla birlikte uygun tedavi yöntemi başlatılır. Sistit, doğru şekilde tedavi edildiğinde önemli bir sorun haline gelmez ve kısa sürede iyileşir. Bu nedenle enfeksiyon kaynağını doğru tespit etmek gerekir. Eğer sistitin altında yatan neden düzeltilmezse, hastalık kişiyi zayıf düşüren kronik bir hal alabilir.

Sistit genellikle bakteriyel kaynaklı olduğundan tedavide ilk basamak antibiyotik ilaç kullanımıdır. Antibiyotik ilaçlardan hangisinin daha etkili olacağı ise kişinin genel sağlık durumuna ve mevcut bakterinin türüne göre belirlenir, bu nedenle ilaç verme aşamasında hastadan alınan kültür değerlerini göz önünde bulundurmak etkilidir. İlk sistit enfeksiyonları ilaç kullanımından sonra ortalama 1-2 gün içinde iyileşir. Ancak hastaların iyileşme etkileri gözlense bile antibiyotik kullanmaya devam etmesi gerekir. Aksi halde sistit durumu yeniden tekrarlayabilir. Birkaç kez sistit yaşamış kişilerde ise daha güçlü ilaç kullanımı önerilir.

İnterstisyel sistit vakalarında altta yatan neden kesin olarak saptanamadığından tedavide de kesin bir yöntem bulunmaz. Bu vakalarda genel tedavi kişideki şikayetleri dindirmek veya kontrol altında tutmak üzerine düzenlenir. Bunun için çeşitli ilaçlar kullanılabilir veya mesane germe prosedürlerine başvurulabilir.

Bütün bunların yanı sıra, sistit hastalarının uygulayabileceği çeşitli yaşam alışkanlıkları da bulunur. Bu öneriler mesane tahrişini engelleyerek sistit şikayetlerinin hafiflemesine yardımcı olabilir ayrıca sistitten korunma yöntemi olarak kullanılabilir:

  • Tuvalet sonrası temizliği arkadan öne doğru değil, tam ters yönde yapmak rektal bölgedeki bakterilerin idrar yollarına sızmasını önler.
  • İdrar geldiğinde tutmamak ve sık idrara çıkmak mesanedeki bakterilerin vücuttan atılmasını sağlar.
  • Cinsel ilişki sonrası 10 dakika içinde idrar yapmak bakterilerin içeride kalmasını engeller.
  • İlişki sırasında yeterli kayganlık sağlanırsa üretranın hasar alma ihtimali azalır ve tahrişe bağlı sistit gelişimi önlenir.
  • Anal ilişki yapılıyorsa sonrasında vajinal bölgeye temas edilmemesi ve temizliğin özenli şekilde yapılması gerekir.
  • Genital bölgenin nemli kalmasını önlemek ve bunun için naylonlu, sıkı iç çamaşırlar yerine pamuklu, nefes alır yapıdaki çamaşırlar tercih etmek bakterilerin üremesine uygun ortamın hazırlanmasına engel olur.
  • Günlük olarak iç çamaşırı değiştirmek ve genital bölgeyi kuru, temiz tutmak bakterilerin çoğalmasını engeller.
  • Kahve, çay, alkol gibi içecekler mesaneyi rahatsız eder. Bu tür içeceklerin tüketiminin sınırlandırılması önerilir.
  • Gün boyu bol su içmek idrara çıkışını artırdığından bakteri atılımını da hızlandırır.
Prof. Dr. Abdullah ArmağanÜroloji Uzmanı

Benimle iletişime geçmek, bilgi veya randevu almak için aşağıdaki formu doldurabilirsiniz. Koordinatörümüz en kısa sürede sizi arayacaktır.

Randevu almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz?