Nörojenik Mesane Nedir? Belirtileri Nelerdir?

[Toplam: 0 Ortalama: 0]

İnsan vücudundaki iç organların işlevlerini yerine getirebilmesi için sinir sisteminin düzgün çalışabilmesi ve iç organları kontrol eden kas fonksiyonlarında aksaklık olmaması gerekir. Özellikle nörolojik hastalıklar farklı sistemlerde fonksiyon kayıplarına neden olarak yaşam kalitesini düşürebilir. Bu sorunlardan biri de periferik sinirlerdeki hasara bağlı gelişen nörojenik mesane rahatsızlığıdır.

Nörojenik Mesane Nedir?

Nörojenik mesane, merkezi sinir sisteminde yer alan ve iç organlar ile beyin arasındaki iletişimi sağlayan periferik sinirlerin fonksiyonunu yerine getirememesinden kaynaklanan bir sorundur. Nörojenik mesane sorununda sinir sistemindeki hasara bağlı olarak idrar kesesinde çeşitli problemler ortaya çıkar. Altında yatan nedene ve gösterdiği semptomlara bağlı olarak kendi içinde farklı çeşitlere ayrılır:

Hipertonik Mesane

Hipertonik mesane, mesane kaslarının aşırı kasılması nedeniyle gelişen bir durumdur ve mesane kaslarının kasılmasını sağlayan sinyallerin baskılanması sonucu görülür. Bu tür vakalarda kişi farketmeden idrar kaçırır.

Atonik Mesane

Mesane kaslarının kasılamaması nedeniyle ortaya çıkan atonik mesanede, mesanenin alt kısmındaki bölgede gevşeme hareketi gerektiği gibi tamamlanmaz. Bunun sonucunda bölgede fazla idrar depolanır ve damlama şeklinde idrar kaçırma gözlenir.

Suprasakral Nörojenik Mesane

Mesane kaslarının uyarılmasıyla görevli olan sinirler kuyruk sokumu kemiğinden kaynak alır, bu bölgenin herhangi bir şekilde hasar alması nedeniyle nörojenik mesane gelişebilir.

İntrakranial Nörojenik Mesane

Baş bölgesinde yaşanan sorunlardan beynin etkilenmesi halinde durum, intrakranial nörojenik mesane olarak adlandırılır.

Nörojenik Mesane

Nörojenik Mesane Neden Olur?

Nörojenik vakaları genellikle genetik kaynaklıdır ve doğumdan gelen şu tip sorunlar sonucu gelişebilir:

  • Sakral Agenezi: Alt omurganın bazı kısımlarının tam oluşmaması
  • Spina Bifida: Gebeliğin ilk ayında fetüs omurgasının gerektiği gibi gelişmemesi ve doğan bebeklerde mesane kaslarının çalışmasına engel olan felç veya zayıflık gözlenmesi
  • Serebral Palsi: Uzun vadeli bir bozukluk olan ve vücut hareketlerinin veya duruşunun kontrolünü zayıflatan bozukluk

Bu tür doğuştan gelen durumların yanı sıra; çeşitli tıbbi durumlar da nörojenik mesane riski taşır:

  • Parkinson hastalığı
  • Multipl skleroz
  • İnme
  • Geçirilen omurilik ameliyatları
  • Omurilik zedelenmeleri
  • Travma ve kazalar
  • Ağır metal zehirlenmeleri
  • Merkezi sinir sistemindeki tümörler

Nörojenik Mesane Belirtileri Nelerdir?

Nörojenik mesane, pek çok farklı problemden kaynaklandığı için beraberinde verdiği semptomlar da kişiden kişiye değişebilir. Bu sorun farklı düzeylerdeki sinir zedelenmelerinden kaynaklanabildiği için farklı belirtilere sahip olabilir. Nörojenik mesanenin altta yatan ana nedenine göre verdiği bulgular şu şekilde sıralanabilir:

  • Az az ve sık sık idrar yapma (pollaküri)
  • Aniden gelen idrar ihtiyacı ve idrar kaçırma
  • Mesanenin düşük kuvvetli ve düzensiz kasılmalarla kasılması sonucu idrar akımında değişkenlik
  • Damlama şeklinde idrar kaçırma
  • İdrar sırasında terleme, tansiyon yüksekliği ve kızarma gibi sorunlar
  • İdrar hissinin tamamen kaybolması
  • Mesane bölgesinde his ve duyu kaybı
  • Sık geçirilen idrar yolu enfeksiyonları

Ayrıca altta yatan rahatsızlığa bağlı olarak vücudun farklı bölgelerinde his ve güç kaybı gözlenebilir. Konuşma güçlüğü, denge ve hafıza kaybı gibi nörolojik bulgulara rastlanabilir. Bu semptomların tümü yaşam konforunu düşürür ve kişinin sosyal hayatta zorlanmasına neden olur.

Nörojenik Mesane Tedavisi Nasıl Olur?

Nörojenik mesane, yaşam kalitesini ciddi anlamda düşüren ve sosyal hayatı olumsuz yönde etkileyen bir rahatsızlıktır. Kişinin topluma çıkmasına engel olacak boyutlara ulaşabilir ve bu nedenle hastalık semptomlarına ek olarak özgüven kaybı, depresyon, stres gibi ek sorunlara yol açabilir. Çiftler arası ilişkileri de kötü yönde etkileyen nörojenik mesane rahatsızlığı uzman hekim kontrolünde tedavi edilebilir.

Nörojenik mesanenin teşhisi altta yatan nedenin anlaşılmasını ve kişiye en uygun tedavinin başlatılmasını sağlar. Fiziki muayene ve hasta öyküsüne ek olarak kişiden mesane günlüğü tutması istenir. Günde ne kadar idrar kaçırıldığının anlaşılmasını sağlayan bu günlük semptomların daha iyi anlaşılmasını sağlar. Ek olarak mesane taraması, idrar kültürü ve idrar yolu testleri de istenebilir. Tedavi belirlenirken kişinin genel sağlık durumu, tıbbi geçmişi, verdiği semptomların şiddeti ve kullandığı ilaçlar gibi pek çok parametre göz önünde bulundurulur. Bu şekilde kişiye en uygun tedavi planlanabilir.

Yaşam Tarzı Değişiklikleri

Çok ileri seviyeli olmayan nörojenik mesane vakaları belirli yaşam tarzı alışkanlıklarının geliştirilmesi ile tedavi edilebilir. Bu değişiklikler şunlardır:

  • İdrara çıkmayı geciktirme ve zamanla idrar dürtüsünü kontrol etmeyi öğrenme
  • Gün içindeki idrar programını planlama ve sadece belirli saatlerde idrara çıkma
  • Pelvik taban kaslarını geliştiren egzersizler yapma
  • Kahve, çay, soda ve alkol gibi içecekler ile aşırı baharatlı yiyeceklerden uzak durma
  • Özellikle yatmadan önceki sıvı alımını kısıtlama ve gece geç saatte su içmemeye özen gösterme

Bu tip alışkanlıklar hekim ile birlikte kararlaştırılır ve hasta semptomlarında iyileşme olup olmadığı düzenli olarak takip edilir. Genellikle mesane alışkanlığının kazanılması ve bölgedeki kasların güçlendirilmesi hafif şiddetli vakaların tedavisi için yeterlidir.

İlaç Tedavisi

Yaşam tarzı değişikliklerine rağmen yeterli iyileşme gözlenmeyen hastalar için ilaç tedavisi gerekir. Kimi ilaçlar aşırı aktif durumdaki mesane kaslarının gevşetilmesine yardımcı olurken, kimileri aşırı miktarda kasılmaları önler. Bu şekilde mesane hareketlerinin dengelenmesini sağlar ve idrar alışkanlıklarının yeniden düzenlenmesine yardımcı olur. Nörojenik mesane tedavisi için kullanılan ilaçlar deriye enjeksiyon yoluyla verilebilir veya jel şeklinde uygulanabilir.

Botoks Enjeksiyonları

Botulinum toksini veya diğer adıyla botoks enjeksiyonları, beyin ve omurilik zedelenmelerinden kaynaklanan mesane sorunlarının giderilmesine yardımcı olur. Bu enjeksiyonlar doğrudan ilgili kaslar üzerine verilir ve bu sayede sık kasılma gibi sorunların çözülmesini sağlar. Etkisi zamanla geçen bu tedavinin genellikle 6 ila 12 ay içinde tekrarlanması gerekir.

Bütün bunların yanı sıra; sinirlere ilaç veya elektrik vererek tedavi eden nöromodülasyon terapisi de mesane kaslarındaki kasılma ve gevşeme hareketlerinin düzenlenmesine yardımcı olabilir.

Prof. Dr. Abdullah ArmağanÜroloji Uzmanı

Benimle iletişime geçmek, bilgi veya randevu almak için aşağıdaki formu doldurabilirsiniz. Koordinatörümüz en kısa sürede sizi arayacaktır.

Randevu almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz?