DHT (Dihidrotestosteron) Ve Prostat Büyümesi İlişkisi

[Toplam: 2 Ortalama: 5]

Dihidrotestosteron veya kısa adıyla DHT, erkek vücudunda bulunan testosteronun aktif versiyonudur ve vücutta ömür boyu işlev görür. Cinsel yapı ve diğer özelliklerin gelişimine katkı sağlayan DHT hormon seviyesi, normalden çok düşük veya yüksek olduğunda çeşitli sorunlara yol açar. Bunlar arasında en sık karşılaşılanı ise DHT’ye bağlı prostat büyümesi olarak bilinir.

DHT (Dihidrotestosteron) Nedir?

DHT hormonu, cinsel gelişimde kilit rol oynayarak erkek özelliklerini uyaran bir androjendir. Embriyo döneminden başlayarak bütün ömür boyunca aktif kalan DHT’nin rolü yaşam evrelerine göre farklılaşır. Özellikle ergenlik döneminde başlayan vücut kıllarındaki artış, ses tellerinde kalınlaşma ve penis büyümesi gibi erkek vücuduna ait fizyolojik değişimler DHT etkisiyle ortaya çıkar.

Ergenliğini tamamlamış yetişkin erkeklerde ise günlük üretilen testosteronun yaklaşık %10’u DHT’ye dönüştürülür, böylece prostat dokusu ve kapasitesi yoğunlaşmaya başlar. Bunun sonucunda testosteron seviyesi yüksek olan erkeklerde DHT miktarı da doğal olarak yükselir ve prostat büyümesinin yanı sıra erkek tipi saç dökülmesi gibi çeşitli problemler meydana gelir.

dht ve prostat büyümesi

DHT Artışı Neye Neden Olur?

DHT hormon seviyesindeki artış, bu hormona duyarlı kişilerde çeşitli sağlık sorunlarına yol açma riski taşır. Genel olarak testosteron da benzer problemler üzerinde etkilidir fakat bu etki DHT’ye göre çok daha düşüktür. Sonuç olarak DHT seviyesinin yüksek olması ile birlikte;

  • Benign prostat hiperplazisi,
  • Prostat kanseri,
  • Androjenik alopesi

gibi problemler gelişebilir.

Benign Prostat Hiperplazisi

İyi huylu prostat büyümesi olarak da adlandırılan ve prostat boyutunda yaşa bağlı başlayan boyut artışı ile karakterize bir durumdur. Genellikle 50 yaşın üzerindeki erkeklerde görülür ve hayati tehlike taşımaz fakat yaşam standartlarını düşürür. Prostatın büyümesi pek çok faktörün yanı sıra kandaki DHT artışıyla da ilişkilendirilen bir durumdur ve DHT miktarı ne kadar fazla olursa prostat hacmindeki artış da o kadar fazla olur.

Buna bağlı olarak prostat aktivitesi artar, cinsel işlev ve boşaltım sisteminde çeşitli bozuluklar meydana gelir. Ortaya çıkan semptomlar ise genellikle idrar yolu enfeksiyonlarına benzer ve şu şekilde gözlenir:

  • Az az ve sık sık idrara çıkma,
  • İdrar sırasında zorlanma,
  • İdrar sonunda bitmeme ve ıkınma hissi,
  • Aniden gelen idrar yapma ve sıkışıklık hissi,
  • Gece idrar için uykudan uyanma,
  • İdrar sonrası yanma ve sızı hissi,
  • Mesane taşı,
  • İdrarda kan.

DHT artışına bağlı yaşanan iyi huylu prostat büyümesi kontrol edilebilir bir durumdur ve hormon seviyesinin dengelenmesi ile birlikte semptomlar azaltılabilir. Mutlaka tedavi edilmesi gereken bir rahatsızlık olmakla birlikte, ileride prostat kanserine sebep olmaz fakat idrar yolunda daralma ve böbrek yetmezliği gibi ciddi problemler açısından risklidir.

Prostat boyutunun, prostat bezinin genişlemesi ya da hücre sayısının artmasına bağlı olarak büyümesi, iyi huylu prostat büyümesi olarak adlandırılır. Prostat bezinin büyümesi ile idrar yolu tıkandığından, bu durum idrar yapma ile ilgili bir takım sorunları da beraberinde getirir. Genellikle 50 yaşından sonra ortaya çıkan bu sorun genellikle kansere dönüşmez. Fakat idrar yapma ile ilgili problemlere neden olduğundan yaşam kalitesini ciddi anlamda düşürür. Bu yüzden gerekli tedavi sürecinin planlanması ve yaşam kalitesini artırılması sağlanmalıdır.

Prostat Kanseri

Prostat kanseri olan erkeklerde genellikle DHT hormon seviyesi yüksektir, buna paralel olarak DHT miktarındaki kontrolsüz artışın kansere sebebiyet verebileceği düşünülmektedir. Ancak prostat kanseri; sigara tüketimi, aile öyküsü ve hareketsiz yaşam tarzı gibi pek çok faktöre bağlı olarak gelişebilen ve kesin sebebi bilinmeyen bir hastalıktır. Bununla birlikte DHT seviyelerinin ortalama olduğu erkeklerde kanser riski oldukça düşüktür.

prostat büyümesi

Androjenik Alopesi

Genellikle erkek tipi saç dökülmesi adıyla bilinen ve saçlı derinin ön ve üst bölgelerinde yaşanan dökülmeyi tanımlayan bir sorundur. Sağlık açısından herhangi bir problem teşkil etmese de alındaki saç çizgisinin erken yaşta gerilemesine yol açarak kişinin öz güvenini azaltabilir. Genetik faktörlerin etkili olduğu bu problem de yüksek DHT seviyeleri ile ilişkilendirilir. Nitekim, DHT’nin fazla olması saç köklerini zayıflatır, saç büyüme döngüsünü kısaltır ve kalıcı saç kayıplarına neden olur. 

DHT Seviyesi Nasıl Düşürülür?

İlerleyen yaşla birlikte kandaki testosteron miktarı azalır fakat prostat bezinde biriken DHT miktarı artış gösterir. Buna bağlı olarak prostatın normalden hızlı büyümesi gibi problemler gözlenebilir. Prostat hücrelerini tetikleyen DHT artışının kontrol edilmesi için alınabilecek bazı önlemler bulunur fakat bu karar uzman hekim tarafından verilmesi gereken bir karardır.

  • Doğal olarak DHT tutucu içeren ıspanak, lahana, beyaz mantar gibi besinlerin diyet planına dahil edilmesi etkili sonuç gösterebilir. Ayrıca baklagiller, yağlı balıklar ve muz gibi biyotin yönünden zengin gıdalar da sağlık durumunu düzenlemede etkili olabilir.

 

  • Hareketsiz yaşam tarzı kandaki DHT miktarını artıran bir faktördür, bu nedenle düzenli egzersiz alışkanlığı ile hormon seviyeleri normal aralığa indirgenebilir. Ayrıca stresi azaltmak, sigara tüketmemek ve yeterli uyku uyumak da benzer etkiye sahiptir.

 

  • 5AR inhibitörleri, vücutta DHT’ye düşen testosteron seviyesinin azaltılmasında etkilidir ve hekimin önerisiyle kullanılabilir. Bu inhibitörler prostat büyümesinin yanı sıra erkek tipi kelleşme üzerinde de olumlu etki gösterir.
Prof. Dr. Abdullah ArmağanÜroloji Uzmanı

Benimle iletişime geçmek, bilgi veya randevu almak için aşağıdaki formu doldurabilirsiniz. Koordinatörümüz en kısa sürede sizi arayacaktır.

Randevu almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz?