Böbrek büyümesi (Hidronefroz) Nedenleri ve Tedavisi

[Toplam: 7 Ortalama: 3.1]

Tüm organlar gibi böbreklerin de vücut için hayati görevleri bulunur. Söz konusu görevlerin yerine getirilememesi ya da böbrek fonksiyonlarının bozulması çok ciddi problemler yaratır.

Böbrek şişmesi ya da hidronefroz olarak adlandırılan durum çoğu zaman kendiliğinden geçiyor olsa da, ileri derecelere ulaşması durumunda çok ciddi riskler yaratır.

Hidronefroz Nedir?

Halk arasında böbrek büyümesi, böbrekte su toplanması ya da böbrek genişlemesi olarak da adlandırılan hidronefroz, böbrekte meydana gelen şişme olarak adlandırılır.

Tek bir böbrekte gerçekleşebileceği gibi iki böbrekte birden de gelişebilir. Aslında burada genişleyen böbreğin kendisi değil, böbrek içerisinde ya da dışında bulunan ve idrar taşımaya yarayan oluşumların genişlemesi durumudur.

İdrarın mesaneye akışındaki problemlerden, idrar akışına engel olan idrar yolları problemlerinden ve idrarın mesane ya da üretere kaçmasından kaynaklanır. Hidronefroz daha açık bir ifadeyle idrarın böbreklerden tahliye edilememesi ve böbrekte birikmesi olarak tanımlanabilir.

Eğer şişme hem böbreklerde hem de üreterde meydana geliyorsa, bu durum hidroüreteronefroz olarak adlandırılır. Tek taraflı olarak meydana geliyorsa unilateral hidronefroz, iki taraflı olarak meydana geliyorsa bilateral hidronefroz olarak nitelenir. Her yaşta meydana gelebilen hidronefroz teşhisi bebek anne karnında iken ya da yenidoğan döneminde ultrason ile yapılabilir.

böbrek büyümesi

Hidronefroz Nedenleri Nelerdir?

Hidronefrozun bilinen en yaygın nedenleri idrar yolunda kısmi tıkanıklık meydana gelmesi ya da idrarın mesaneden böbreklere doğru geri akması ile meydana gelen vezikoüreteral reflüdür.

Eğer hidronefroz doğumsal olarak gelişiyorsa, hastaların yüzde 70’lik kısmında 1 yaşına kadar kendiliğinden düzelme görülür. Erkek çocuklarda penisin baş kısmında bir kapakçık oluşması da hidronefroza neden olabilir.

Hidronefroza neden olabilecek diğer durumları ise şu şekilde listeleyebiliriz:

  • Üreter, üretra ya da mesanede oluşan üriner sistem taşları,
  • Üreter kanseri, prostat kanseri ve kadınlarda rahim kanseri,
  • İyi huylu prostat büyümesi,
  • İdrar yolunu tıkayan kan pıhtıları,
  • İdrar yollarında doğuştan ya da sonradan meydana gelen daralmalar,
  • Nörojenik nedenlere bağlı olarak gelişen ve idrar retansiyonuna sebep olan mesane alt kısmı darlıkları,
  • Doğuştan gelişen ve üreterosel olarak adlandırılan, üreterin alt kısmının kese şeklinde mesaneye doğru çıkması.

Ayrıca kadınlarda gebelik, uterus prolapsusu olarak da adlandırılan rahim sarkması ve sistosel gibi durumlara bağlı olarak da hidronefroz gelişebilir.

Hidronefroz Belirtileri Nelerdir?

Hidronefroz herhangi bir belirti olmadan da ortaya çıkabileceği gibi, yaygın karşılaşılan belirtileri şunlardır:

  • Yanlarda, sırtta, alt karında ya da kasıklarda meydana gelen ağrı,
  • İdrar yaparken ağrı hissetme,
  • Acil olarak ya da sık sık idrar çıkma ihtiyacı,
  • Yüksek ateş,
  • Mide bulantısı ve kusma,
  • Bebeklerde gelişimin geri kalması,
  • Halsizlik ve yorgunluk.

Bu belirtiler hiçbiri görülmeyebileceği gibi yalnızca biri görülebilir ya da birkaç belirti bir arada kendisini gösterebilir.

Hidronefroz

Hidronefroz Tanısı Nasıl Konulur?

Hidronefroz tanısı için öncelikle detaylı bir fiziki muayene gerçekleştirilir ve hastanın öyküsü dinlenir. Ardından hastalığın kesin tanısı için uygulanabilecek olan yöntemler şunlardır:

  • Kan testi ile böbrek fonksiyonlarının değerlendirilmesi,
  • Enfeksiyon olup olmadığını görmek için idrar testi ve idrar kültürü,
  • Ultrason, BT ya da MR ile tıkanma meydana getirebilecek tümör ya da taş gibi rahatsızlıkların araştırılması,
  • İdrar akışı ve böbrek işlevlerinin değerlendirilmesi adına MAG3 ve DTP gibi sintigrafi testleri,
  • IPV olarak da isimlendirilen ilaçlı böbrek filmi.

Söz konusu yöntemler kullanılarak hidronefrozun hangi seviyede olduğu tespit edilir. Hastalığın seviyesine göre en uygun tedavi süreci hekim tarafından planlanır.

Hidronefroz Nasıl Tedavi Edilir?

Hidronefroz tedavisinde öncelikle altta yatan nedenin tespit edilmesi gerekir. Sıklıkla kendi kendine düzelen bir hastalık olan hidronefrozda nadir olarak cerrahi müdahale gerekebilir.

Eğer hidronefroz hafif ya da orta derecede seyrediyorsa ve böbrek fonksiyonlarında herhangi bir problem yoksa, bu durumda yalnızca takip yeterlidir. Ayrıca idrar yollarındaki enfeksiyonu tedavi etmek ya da enfeksiyon gelişmesini önlemek için antibiyotik tedavisi de uygulanabilir.

Eğer hidronefroz ileri derecede ise böbrek fonksiyonları bozulabilir, idrar yolu enfeksiyonları sık gelişmeye başlayabilir ve ateşli olabilir ya da böbrek taşı oluşumu meydana gelebilir. Böyle durumlarda cerrahi müdahale önerilmektedir.

Hidronefroz tedavisinde ameliyat gerekiyor fakat hasta ameliyata girebilecek durumda bulunmuyorsa acil ve geçici tedavi yöntemlerine başvurulabilir. Söz konusu tedaviler üreteral kateter ya da nefrostomi takılması ile gerçekleşir.

Hidronefroz ileri seviyeye ulaştığında tedavi edilmezse, böbreklerde hasar meydana gelebilir ve bu hasar kalıcı olabilir. Böbrek yetmezliği ise nadiren gerçekleşir. Hidronefroz genel olarak tek bir böbreği etkilediği için, tek bir böbrek de iki böbreğin işini birden yapabilir.

Prof. Dr. Abdullah ArmağanÜroloji Uzmanı

Benimle iletişime geçmek, bilgi veya randevu almak için aşağıdaki formu doldurabilirsiniz. Koordinatörümüz en kısa sürede sizi arayacaktır.

1 Yorum

Bir cevap yazın

Randevu almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz?