İyi Huylu Prostat Büyümesi (BPH)

[Toplam: 5 Ortalama: 4.6]

İyi huylu prostat büyümesi kaç yaşında ortaya çıkar?

Prostat erkeklerde idrar kesesinin altında, genç erişkinlerde 20 gram ağırlığında kestane şeklinde bir organdır. Görevi meniye prostat spesifik antijen (PSA) denen bir antijen sağlar ve bu meninin sıvılaşmasını sağlayarak gebelik oluşmasına katkıda bulunur.

Sonuç olarak prostat olmaz ise gebelik olmaz ve dolayısıyle üreme olmaz. Maalesef belli bir yaştan sonra önemli bir üreme organı olan prostatın hastalıkları oluşmaya başlar. Prostatın temelde 3 türlü hastalığı vardır.

Birincisi prostatit olarak adlandırdığımız prostat bezinin iltibı, ikincisi benin prostat hiperplazisi (BPH) yani prostat bezinin iyi huylu olarak büyümesi, üçüncüsü ise prostat bezinin kanserleridir.

Prostat iltibı genellikle genç erişkinler ve aynı zamanda BPH’sı olan hastalarda görülürken prostat kanseri ve iyi huylu prostat büyümesi genellikle 50 yaş üstü erkeklerde görülür. Altmış yaş üstü erkeklerin %50’sinde 80 yaş üstü erkeklerin ise %90’ında mevcuttur.

İyi huylu prostat büyümesinin belirtileri nelerdir?

Prostat belirtileri şu şekilde tespit edilebilir. Normal prostatın ortalama ağırlığının 17-20 gram olduğunu daha önce belirtmiştim. Yaşa, hormonal dengedeki zamanla gelişen değişikliklere, bir takım büyüme faktörlerine bağlı olarak prostatta iyi huylu büyüme meydana gelir.

Bu büyüme idrar yolunun mesaneden çıkışını tıkar ise idrar yapmada güçlüğe bağlı olarak idrar kesesinde ve daha sonra böbreklerde olumsuz bir takım değişiklikler meydana gelir.

İdrar kesesinde idrar yaptıktan sonra hiç idrar kalmaması gerekirken, tıkanıklığa bağlı idrar kalmaya başlar ve kese tam boşaltılamaz. Bu duruma bağlı idrar yolu infeksiyonları gelişebilir.

Hastada sık idara çıkma, idrar yaptıktan sonra damlama, gece sık idrara çıkma, idrar akış hızında zayıflama . idrar yaparken çatallanma, idrar yapmada zorlanma, kesik kesik idrar yapma gibi bir çok belirti verir. Hatta cinsel fonksiyonlarda bozulma yapabilir.

Bu belirtiler hafif olabileceği gibi orta ya da şiddetli de olabilir.

iyi-huylu-prostat-buyumesi

Genetik faktörler ve beslenmenin etkisi var mıdır?

İyi huylu prostat büyümesinin nedeni kesin olarak bilinmemekle birlikte, yaşın ilerlemesine bağlı hormonal dengenin bozulması, büyüme faktörlerinin aktive olması, en çok sorumlu tutulan nedenlerdendir.

Ayrıca hastalıkların çoğunda olduğu gibi iyi huylu prostat büyümesinde de genetik faktörler önemlidir. Ailesinde BPH olanlarda en az iki kat daha sık görülmektedir.

Bu nedenle ailesinde prostat büyümesi olanlar dikkatli olmalıdırlar. Çoğu hastalıkta olduğu gibi prostat hastalıklarının gelişimi ve devamın da beslenme direkt veya indirekt olarak etkili olmaktadır.

Yağlı beslenme alışkanlığı, alkollü-gazlı içecekler prostat hastalıklarını olumsuz olarak etkiler. Ayrıca çay, kahve, kola, enerji içecekleri,gibi kafein içeren içecekler idrarda sıvı atılımını artırdığı için aşırı tüketildiğinde prostat hastalıkları belirtilerinin artmasına neden olmaktadır.

Bu nedenle bu tür içeceklerden uzak durulmalıdır.

İyi huylu prostat büyümesinin tedavisi nedir?

prostat-tedavisi-nedir

İyi huylu prostat büyümesi hastalığında esas olan büyüyen prostatın idrarın mesaneden çıkışını etkileyip etkilememesidir. Çok büyümüş bir prostat ciddi tıkanmaya yol açmazken daha az büyümüş bir prostat idrar çıkışını engeleyebilir.

Burada prostatın büyüklüğü ile hastalığın şiddeti arasında direkt bir ilişki yoktur. idrar çıkışı iyi olmadığında önce idrar kesesinin yapısı bozulur, sonra da böbrekler etkilenerek böbrek yetmezliğine hatta hastanın diyalize girmesine neden olabilir.

Bu nedenle prostat hastalıklarının erken tanısı ve tedavisi böbrek yetmezliğinin gelişimini önlemektedir. Prostat büyümesinin tedavisi hastalığın şiddetine göre yapılır. 1. Hastanın çok az belirtileri var, mesaneyi ve böbreği bozmamış ise bu hafif prostat belirtileri olarak değerlendirilir.

Tedavi olarak günlük 1.5 -2 litre sıvı alımı önerilir ancak gece sık çıkmaları azaltmak için yatmadan 2 saat önce sıvı alımı durdurulur. Zarar verecek yiyecek ve içeceklerden uzak durması gerektiği söylenir.

2. Orta derecede belirtileri olan hastalardır. Bu durumda idrar kesesinin bozulmasına bağlı gece ve gündüz sık idrar çıkma, idrarda çatallanma, idrar sonunda damlama, idrar akımında azalma gibi orta derecede belirtiler vardır.

Bu durumda prostatın kaslarının gerginliğini azaltan ve prostatı küçülten ilaçlar kullanılır. 3. Ciddi derecede prostat hastalığı belirtileri olan hastalardır.

Bu durumda hem mesane hem de böbrek etkilenmiş, idrar kesesini tam boşaltamıyor, taşma şeklinde idrar kaçırıyor olabilir. Ayrıca gece ve gündüz çok sık idara çıkma belirtileri vardır. Bu durumda tedavisi cerrahidir.

Cerrahi yöntem hastanın yaşı, genel durumu, prostatın büyüklüğü gibi durumlara bağlı olarak belirlenir. Amaç idrar çıkışına neden olan iyi huylu prostat büyümesinin ortadan kaldırılmasıdır.

Hasta yaşlı, kan sulandırıcılar kullanıyor ise kanama ihtimali daha az olduğundan lazerle prostatın alınması önerilebilir. Standart cerrahi tedavi TUR ameliyatlarıdır. Prostat çok büykse (100 gramın üstü). Açık cerrahi uygulanabilir ve en iyi yöntem olabilir.

Ancak günümüzde teknolojinin gelişimi ile çok büyük prostatlar bile TUR ile yani kapalı yolla tedavi edilebilmektedir. Ayrıca kriyoterapi, termoterapi, prostatik stent yerleştirilmesi, HİFU gibi daha az kullanılan cerrahi yöntemler mevcuttur.

İyi huylu prostat cinsel hayatı etkiler mi?

İyi huylu prostat büyümesi hastalığında belirtilerin derecesine bağlı olarak cinsel hayat olumsuz olarak etkilenebilir. Hastalığın belirtilerinden cinselliği düşünemecek hale gelir.

Araştırmalara göre hastalık tedavi edildiğinde cinsel fonksiyon da buna paralel olarak eski yerine gelmektedir. Diğer taraftan hem ilaç tedavileri hem de ameliyatlar cinselliği az da olsa etkileyebilmektedir.

Ancak sertleşmeyi etkilemesi %1’in altındadır. Hastalık nedeniyle ilaç kullananların %10-30’unda ilaç kullanımına bağlı meni dışarıya çıkmayabilmektedir.

Bu durum sertleşme ve orgazmı etkilemez, sadece meni dışarı çıkmaz. İyi huylu prostat büyümesinde yapılan prostat ameliyatlarında prostatın sadece tıkayan kısmı alındığı için sertleşmeyi sağlayan damar ve sinirler bundan etkilenmez ve sertleşme bozukluğuna neden olmaz ancak meni %30 -70 dışarı çıkmaz ve idrar kesesine kaçar.

Bu durum sağlık açısından bir problem oluşturmaz ve orgazmı etkilemez.

Beslenme önerileriniz nelerdir?

Hastalıkların çoğunun düzenlenmesinde beslenme ve sıvı dengesi çok önemlidir. İyi huylu prostat büyümesi hastalığında da öncelikle beslenme alışkanlıklarının ve sıvı alımının düzenlenmesi gerekir.

Öncelikle günlük mevsim ve hava durumuna göre 1.5-2 litre sıvı tüketimi böbrek fonksiyonları ve idrar yolu enfeksiyonu gelişmemesi için önemlidir. Ancak sıvı alımının yatmadan 2 saat önce kesilmesi önerilir.

Aksi takdirde gece idrara çıkma sıklığı artar ve konforu bozar. Günlük 5-10 porsiyon meyve ve sebze tüketimi özellikle A ve D vitamini alımı açısından önemlidir. Likopen yapılan bazı çalışmalara göre prostat hastalıklarını önlemede önemlidir ve en çok domateste bulunur.

Bu nedenle domates tüketimi önerilir. Omega-3 yağ asidi bakımından zengindir ve beslenmede yer almalıdır. Yağlı soğuk su balıkları ve keten tohumu iyi omega-3 kaynağıdırlar. Yaklaşık 30 gram badem, ceviz fındık alımı faydalıdır.

Yukarıda da belirttiğim gibi aşırı yağlı diyetlerden, alkollü, gazlı içeceklerden, şekerli besinlerden, yağlı etlerden, kızartmalardan uzak durmalıyız.

beslenme
Prof. Dr. Abdullah ArmağanÜroloji Uzmanı

Randevu almak için aşağıdaki formu doldurabilir veya telefonla arayarak bana ulaşabilirsiniz.

Randevu almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz?