İdrar Kaçırma

[Toplam: 2 Ortalama: 5]

Nasıl idrar yaparız?

idrar kaçırma Erişkin bir insanın idrar kesesi kapasitesi yaklaşık 400-500 gramdır. Normal idrar yapılabilmesi için beyin-sinir siteminin, kas sisteminin ve geçiş yollarının sağlam olması gerekir. Mesaneye böbrekten üreter borucuklarıyla gelen idrar birikmeye başlar. Mesane kasları gevşer ve bu idrarı depolamaya başlar, Belirli bir hacme ulaştıktan sonra sinir uçları aracılığı ile omurilik üzerinden beyne sinyal gönderir ve idrar hissi oluşur. Uygun idrar yapılacak yer yok ise beyin mesaneye sinyal gönderir ve sfinkter dediğimiz idrar tutucu meknizma ile idrar tutulur. Mesane bir süre daha genişlemeye devam eder. Tuvalete gidildiğinde idrar yapmak için uygun ortam olduğuna beyin karar verir. Mesane detrusor kasları kasılmaya başlar bu sırada sfinkter dediğimiz idrar tutucu mekanizma gevşer ve mesane uretra aracılığı ile içini boşaltır.

Kadınlarda İdrar Kaçırma Nedir Ne Sıklıkta Görülür?

idrar kaçırmaİdrar kaçırma (idrar inkontinansı) erişkin bir kişinin beklemediği yerde istemesine rağmen idrarını tutamaması olarak tanımlanabilir. Erişkin kadınların %35-50 değişik derecelerde ömrü boyunca idrar kaçırmayla karşılaşmaktadır. Toplumdaki kadınların yaklaşık yarısını etkilemesine rağmen bir çoğu tedavi için bir sağlık kuruluşuna başvurmamaktadır. Aslında bu durum hayat kalitesini hareket serbestesini, toplumsal iletişimi ciddi derecede etkilemektedir.

Kadınlarda İdrar Kaçırma Tipleri ve Sebebleri Nelerdir?

İdrar kontrolünü sağlayamama birkaç şekilde kendini gösterir.

  1. Stres tipi idrar kaçırma: Özellikle çok doğum yapmış ya da zorlu doğum yapmış kadınlarda görülen dış idrar yolunun (uretranın) anatomisinin değişmesine bağlı öksürük, aksırık, merdiven çıkma, merdiven inme, gülme gibi karın içi basıncını artıran durumlarda idrar tutamama olayıdır. Bazen bu durum sistosel dediğimiz mesane sarkmasıyla birlikte de görülebilir. Ancak hiç doğum yapmamışlarda da görülebilmektedir. En sık görülen idrar kaçırma tipidir (yaklaşık kadınların %40-50’si değişik derecelerde bu tip idrar kaçırmayla karşı karşıya kalabilir).
  2. Sıkışma (Urge) tipi idrar kaçırma: Beklenmedik bir yerde ve zamanda ani idrar hissinin gelmesine bağlı tuvalete yetişemeden idrarı kaçırma olayıdır. Bu kaçırma tipi daha çok sinir sistemini etkileyen durumlarda görülür. İdrar yolu infeksiyonları, yaşlılık, parkinson hastalığı, şeker hastalığı, inme geçirme, genetik faktörler sebepleri arasında sayılabilir. Ancak hiçbir sebep bulunamadan da bu tip kaçırma görülebilir (kadınların yaklaşık %20’si bu tip israr kaçırmayla karşı karşıyadır).
  3. Karışık (miks) tip idrar kaçırma: Hem stres hem de ani sıkışmaya bağlı idrar tutamama olayıdır. İdrar kaçırmaların yaklaşık %30’u bu şekildedir.
  4. Diğer tipler: hastanın hiç idrar tutamaması olarak tarifleyebiliriz. Hasta mesaneye gelen idrarını hiç tutamaz ve sürekli bezlidir. Mesane kapasitesi hiç yoktur ya da idrar tutmayı sağlayan mekanizmalar hiç çalışmıyordur. Mesane ya da idrar yollarından vajinaya hastalıklara ya da geçirilmiş cerrahilere bağlı fistül gelişmiş olabilir. Bu tip idrar kaçırma kadınarın yaklaşık %2’sini etkilemektedir.

İdrar Kaçıran Hastalar Nasıl Değerlendirilir?

İdrar kaçırma şikayeti ile başvuran bir hastada öncelikle ne zaman başladığı, sürekli artış gösterip göstermediği, kaçırma sıkışma tipi mi, stres tipi mi, sürekli  mi yoksa karışık tipte mi  şeklinde iyi bir öykü alıyoruz.  Ayrıca şeker tansiyon, kalp gibi kronik bir hastalığının olup olmadığını, kullandığı ilaçları, geçirdiği cerrahileri iyice sorguluyoruz. Daha sonra uygun ortamda hasta sıkışık durumda ayrıntılı fizik muayene yapıyoruz. Organ sarkması olup olmadığını, sistosel olup olmadığını, öksürükle idrar kaçırıp kaçırmadığını ayrıntılı birşekilde değerlendiriyoruz.

Hastaya gerekli görürsek ürodinami testi yapıyoruz ve tüm bu değerlendirmelerin neticesinde tedavi prensiplerini belirliyoruz.

İdrar Kaçıran Hastalar Nasıl Tedavi Edilir?

Öncelikle kaçırmanın tipi belirlendikten sonra tedavi aşamasına geçilir.

Stres tipi idrar kaçırma tedavisi: Bu tip kaçırma hafiften şiddetliye kadar değişik derecelerde olabilir. Hafif kaçırmalarda kilo verme, pelvik taban ekzersizleri, kigel ekzersizi dedeğimiz idrar yaparken tutup bırakma şeklinde ekzersizlerle idrar tutmayı sağlayan kaslar güçlendirilebilir. Ayrıca antikolinerjik ilaçlar gereğinde eklenebilir. Hafif şiddette olan hastaların bir çoğu bu tedaviye cevap verebilir. Ancak tüm bu tıbbi tedavilere cevap alamadığımız zaman ya da şiddetli olgularda cerrahi tedavi devreye girer. Cerrahi tedavi vajinal ya da karın içinden yapılabilir. Organ sarkması ya da sistosel durumunda hem organ sarkması hemde idrar kaçırma tedavisi birlikte yapılır. Vajinal yaklaşımda idrar yolunu asma ameliyatları (TVT, TOT, Pubovajinal sling) büyük oranda başarılı olur. Vajinal yolla başarılı olunamıyorsa karın içinden açık, laparoskopik ya da robotik cerrahi ile hem organ sarkması hem de idrar kaçırma tedavi edilebilir. Ancak başarıda hastayı doğru değerlendirmek çok önemlidir.

Sıkışma tipi idrar kaçırma tedavisi: bu tip hastalarda altta yatan neden çok iyi araştırılmalıdır. İdrar yolu infeksiyonu varsa öncelikle bu tedavi edilmelidir. Hastanın yaşı, kronik hastalıkları, geçirdiği cerrahiler, kullandığı ilaçlar çok önemlidir. İnfeksiyon yoksa işeme eğitimi verilebilir. Bunun yanında mesaneyi gevşetici (antikolinerjik) ilaçlarle desteklenebilir. Gereğinde ürodinami yapıp mesane kapasitesi, duyarlılığı, kaçırmanın derecesi, kontrol edilemeyen kasılmaların olup olmadığı değerlendirilmelidir. İlaç tedavisine yetersiz cevap varsa ya da cevap yoksa mesaneye botox enjeksiyonu yapılabilir. Mesane kapasitesi küçükse ve hastanın yaşı da uygunsa mesane genişletici ameliyatlarla tedavi başarılı birşekilde yapılabilir.

Miks (karışık) tipte idrar kaçırmada tedavi: Öncelikle altta yatan bir neden varsa giderilmelidir. Hastanın şikayetleri hafifse işeme eğitimi, pelvik taban ekzersizleri, diyet düzenlemesi, kilo verme ve gereğinde antikolinerjik ilaç tedavisi ilk yapılması gerekendir. Tedaviye cevap alamıyorsak ürodinamik değerlendirmeden sonra cerrahi tedavi gündeme gelebilir. İdrar yolu infeksiyonu varsa öncelikle tedavi edilmelidir.

Diğer tiplerde özellikle fistüllerde neden ortadan kaldırılmalıdır. Aksi takdirde tedavi mümkün değildir.

Sonuç olarak kadınlarda idrar kaçırma iki kadından birini etkileyen ve sosyal hayatı olumsuzlaştıran ciddi sık görülen bir sağlık sorunudur. Öncelikle altta yatan sebep bulunup tedavi edşilmelidir. Kaçırmanın tipi ve şiddeti tedavi prensiplerini belirlemede önemlidir. Doğru tanı konulursa tedavisi oldukça yüzgüldürücüdür.

Prof. Dr. Abdullah ArmağanÜroloji Uzmanı

Aşağıdaki bilgiler ile randevu alarak bana ulaşabilirsiniz.

İletişim Bilgileri

Bir cevap yazın

Randevu almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz?